Belasting op een tweede woning in Spanje: twee aangiften, twee landen

Een tweede woning in Spanje wordt in twee landen belast. Spanje heft omdat het pand er ligt: als niet-ingezetene geeft u jaarlijks aan met Modelo 210, ook wanneer de woning leegstaat, en daarnaast betaalt u de gemeentelijke IBI en mogelijk vermogensbelasting. Nederland heft omdat u er woont: dezelfde woning hoort in box 3, en het belastingverdrag tussen beide landen zorgt ervoor dat u niet het volle bedrag tweemaal betaalt. ‘Belasting tweede woning Spanje’ is dus geen enkele post, maar een optelsom van vier: Modelo 210, IBI, eventueel vermogensbelasting en box 3.

De Nederlandse aangifte komt vanzelf op u af, de Spaanse niet: er valt geen aanslag op de mat en er volgt geen herinnering. Bij een verkoop of een nalatenschap wordt het Spaanse dossier wel bekeken, en dan telt elk overgeslagen jaar mee.

De Spaanse kant: IRNR en Modelo 210

Wie een woning in Spanje bezit en daar niet fiscaal inwoner is, valt onder de IRNR, de inkomstenbelasting voor niet-ingezetenen. Aangifte doet u op het formulier Modelo 210, bij de landelijke Agencia Tributaria. Anders dan bij de overdrachtsbelasting die u bij de aankoop betaalt, is de regio hier dus niet de instantie.

Er zijn twee gevallen, en het eerste verrast bijna iedereen. Ook een woning die niets opbrengt, levert een aangifteplicht op. Spanje veronderstelt voor een woning die u ter beschikking staat een fictief gebruiksvoordeel, afgeleid van de kadastrale waarde, en belast dat. Of u er twee weken was of helemaal niet, doet niet ter zake. U heeft dat bedrag nooit ontvangen; Spanje belast de gebruikswaarde die de woning voor u heeft.

Het tweede geval is verhuur. Verhuuropbrengsten, permanent of toeristisch, kennen een eigen aangifte met eigen termijnen. Wie deels verhuurt en deels zelf gebruikt, doet beide: over de verhuurde periode de werkelijke opbrengst, over de rest van het jaar het fictieve gebruiksvoordeel.

Eén onderscheid kost geld. Voor de vraag of u kosten mag aftrekken van de Spaanse huuropbrengst, scheidt het Spaanse recht inwoners van de EU en de EER van inwoners van derde landen. Als inwoner van Nederland of België staat u aan de gunstige kant van die lijn: het tarief ligt lager dan voor eigenaren van buiten de EU, en u mag rente, onderhoud, verzekering, VvE-bijdragen en beheer aftrekken, naar rato van de periode dat de woning verhuurd was. Britse eigenaren kunnen dat sinds de brexit niet meer. Bij een algemene uitspraak over ‘niet-ingezetenen’ loont het dus na te gaan op welke groep zij ziet.

Ieder zijn eigen aangifte

Modelo 210 hangt aan de persoon, niet aan de woning. Daar gaat het bij de meeste aangiften mis.

Bezit u de woning samen, dan geeft ieder het eigen aandeel aan. Twee mensen, twee aangiften, twee NIE-nummers. Een gezamenlijke aangifte zoals u die in Nederland kent, bestaat hier niet. Bij meer mede-eigenaren of meer woningen vermenigvuldigt dat zich.

In het jaar waarin de woning van eigenaar wisselt, wordt de verplichting naar bezitsduur verdeeld.

Hoe de grondslag wordt opgebouwd

De discussie gaat bijna altijd over het tarief, en het tarief is zelden het probleem. De grondslag wel. De kadastrale waarde is het vertrekpunt, zowel voor de IBI als voor het fictieve gebruiksvoordeel. Zij staat op het IBI-aanslagbiljet, samen met de kadastrale referentie, en die twee gegevens heeft u bij vrijwel elke berekening nodig. Bewaar die aanslag dus.

De kadastrale waarde is niet de marktwaarde. Zij wordt bestuurlijk vastgesteld en verandert bij een herziening van het gemeentelijke register. Zo’n herziening kan uw aanslag verhogen zonder dat de gemeente het tarief heeft aangepast, en dat is een van de vaakst voorkomende redenen dat een aanslag opeens anders uitvalt.

Termijnen, en wat er gebeurt als u ze mist

De termijnen verschillen naar wat u aangeeft. Het fictieve gebruiksvoordeel van een woning voor eigen gebruik geeft u over een afgelopen kalenderjaar aan in het jaar daarna. Voor werkelijke huurinkomsten geldt een eigen ritme: sinds 2024 worden de opbrengsten van een jaar gebundeld aan het begin van het volgende jaar aangegeven, waar daarvóór een kwartaalritme gold. Dat is de reden dat oudere teksten nieuwere tegenspreken. De geldende kalender publiceert de Agencia Tributaria, en wie een gestoría of adviseur inschakelt krijgt de data van daar.

Wat er bij verzuim gebeurt is voorspelbaar: toeslagen die met de duur oplopen, plus rente. Uit eigen beweging alsnog aangeven wordt consequent milder behandeld dan gevonden worden. De aanslagtermijn sluit niet snel, dus wachten is geen strategie.

Aangifte doen in de praktijk

Het kan rechtstreeks via het online loket van de Agencia Tributaria, waarvoor u een digitaal certificaat of Cl@ve nodig heeft. Dat certificaat als niet-ingezetene verkrijgen kan, maar is bewerkelijk.

De meeste Nederlandse eigenaren wijzen daarom een fiscaal vertegenwoordiger aan, een gestor of gespecialiseerd kantoor ter plaatse. Het honorarium is bescheiden vergeleken met de kosten van het jaren achtereen verkeerd doen.

Wat u aanlevert is beperkt: het NIE-nummer per eigenaar, de kadastrale referentie en de kadastrale waarde van het IBI-aanslagbiljet, de eigendomsverhouding en, bij verhuur, de opbrengsten met de bewijsstukken van aftrekbare kosten.

IBI en vermogensbelasting

De IBI is de jaarlijkse gemeentelijke onroerendezaakbelasting, geheven over de kadastrale waarde tegen een door de gemeente vastgesteld tarief. Anders dan Modelo 210 krijgt u de IBI wél toegestuurd, en vrijwel iedereen zet er een automatische incasso op. Controleer vóór de notariële akte dat de IBI betaald is: de schuld kleeft aan de woning, niet aan de verkoper.

Daarnaast kent Spanje een vermogensbelasting. Niet-ingezetenen zijn belastingplichtig over hun Spaanse bezittingen, voor de meeste buitenlandse eigenaren dus over de woning. De vrijstellingen en tarieven worden per autonome regio vastgesteld en zijn de afgelopen jaren herhaaldelijk gewijzigd, en daarom staat hier de structuur en geen bedrag.

Voor de waardering geldt in de regel de hoogste van koopsom, kadastrale waarde en officieel vastgestelde waarde, niet de laagste zoals vaak wordt aangenomen. Een financiering verlaagt het belaste vermogen met de restschuld.

Regionale verschillen binnen Spanje

Niet alles in deze rekensom wordt op hetzelfde niveau vastgesteld. Waar wat vandaan komt:

• Landelijk: de IRNR en Modelo 210, met de Agencia Tributaria als instantie in heel Spanje. Ook de 3 %-inhouding bij verkoop door een niet-ingezetene loopt langs die weg.
• Per autonome regio: de vrijstellingen en tarieven van de vermogensbelasting, en de overdrachtsbelasting die u bij de aankoop betaalt. Wat dat laatste met uw aankoopsom doet, staat in de gids over de kosten koper.
• Per gemeente: de IBI, geheven tegen een door de gemeente vastgesteld tarief, en de plusvalía municipal bij verkoop.

Twee regio’s als voorbeeld:

Andalusië (Marbella). De vrijstellingen en tarieven van de vermogensbelasting stelt de autonome regio vast; de IBI en de plusvalía blijven een zaak van de gemeente. Wat de regionale kant bij een aankoop betekent, staat in de gids over een huis kopen in Marbella.

Balearen (Mallorca). Ook de Balearen stellen hun eigen vrijstellingen en tarieven voor de vermogensbelasting vast. IBI en plusvalía lopen ook hier via de gemeente: twee vergelijkbare huizen in verschillende Mallorquijnse gemeenten kunnen merkbaar verschillende IBI-bedragen dragen. De aankoopkant staat in de gids over een huis kopen op Mallorca.

De Nederlandse kant: box 3

Voor Nederlandse fiscaal inwoners hoort een woning in het buitenland gewoon in de aangifte. Zij is geen eigen woning in de zin van box 1, want daar valt alleen de woning waarin u hoofdzakelijk verblijft. De Spaanse woning komt dus in box 3 terecht, bij het vermogen. Die stap wordt vaak overgeslagen omdat het pand fysiek in Spanje staat.

Wat dat concreet betekent voor uw aangifte, hangt af van de systematiek die in het aangiftejaar geldt. Het Nederlandse stelsel voor het belasten van vermogen is de afgelopen jaren ingrijpend ter discussie komen te staan en wordt herzien. Daarom staat op deze pagina geen percentage, geen forfait en geen vrijstelling: een getal dat hier stilletjes veroudert, is schadelijker dan geen getal. Wat op enig moment geldt, staat bij de Belastingdienst.

Wat wel constant blijft, is de structuur. U geeft de woning op, ook al belast Spanje haar al. Een hypotheek op de Spaanse woning is een box 3-schuld en geen eigenwoningschuld: de rente is niet aftrekbaar zoals bij uw huis in Nederland, al speelt de schuld in die rekensom wel een rol. En de woning telt mee naar rato van uw aandeel, wat bij gezamenlijk bezit tot een andere verdeling leidt dan mensen verwachten.

Wat het belastingverdrag wel en niet doet

Tussen Nederland en Spanje bestaat een belastingverdrag, dat voor inkomsten uit onroerende zaken een eigen regel kent. Het moet voorkomen dat u twee keer het volle bedrag betaalt over hetzelfde. In de Nederlandse aangifte loopt dat via de aftrek ter voorkoming van dubbele belasting.

Wat het verdrag niet wegneemt, is de aangifteplicht in beide landen. U moet de woning in Nederland juist aangeven om de voorkoming te krijgen. Niet aangeven levert geen voordeel op, alleen risico.

Hoe de verrekening in uw geval uitpakt, hangt af van uw overige vermogen, van eventuele financiering en van de vraag of u verhuurt. Dat is werk voor een adviseur die beide stelsels kent, en het hoort vóór de aankoop te gebeuren, niet bij de eerste aangifte.

Verkopen, en het jaar waarin de woning van eigenaar wisselt

Twee posten treffen de niet-ingezeten verkoper. De koper is wettelijk verplicht 3 % van de koopsom in te houden en rechtstreeks af te dragen aan de Spaanse fiscus, als voorheffing op de winstbelasting van de verkoper. Ligt de werkelijk verschuldigde belasting lager, dan wordt het verschil op verzoek terugbetaald, maar die teruggaaf veronderstelt dat uw Spaanse dossier op orde is. Vanzelf komt het niet, en de termijn loopt. Daarnaast is er de plusvalía municipal, de gemeentelijke heffing over de waardestijging van de grond, doorgaans eveneens voor rekening van de verkoper. Wie een verkoop voor de boeg heeft, begint bij de papieren: hoe dat verloopt staat in de gids over een huis verkopen in Spanje.

In het jaar van de overdracht ontstaan aan beide kanten de meeste fouten. De verkoper doet aangifte over zijn bezitsperiode en krijgt daarnaast met de inhouding, de winstbelasting en de plusvalía te maken. De koper neemt het over vanaf de levering en moet ervoor zorgen dat de IBI, de afvalstoffenheffing en het watercontract worden overgezet. Automatische incasso’s gaan niet vanzelf mee, en wie dat vergeet merkt het aan een afsluitbericht. Een recent betaalbewijs van de IBI hoort daarom bij de stukken op de dag van levering, samen met de verklaring van de vereniging van eigenaren over de betalingsstand.

Ook bij een nalatenschap wordt het Spaanse dossier bekeken, terwijl de termijn voor de erfbelasting loopt.

Als u er meer dan 183 dagen bent

Dan verschuift het hele beeld. U wordt in Spanje belastingplichtig over uw wereldinkomen, Modelo 210 werkt niet langer op dezelfde manier, en er ontstaan afzonderlijke opgaveverplichtingen voor bezittingen buiten Spanje. Die grens staat los van de vraag of u zich ergens heeft ingeschreven. Fiscaal inwoner worden zonder het te willen is mogelijk. Wie die kant op gaat, leest verder in de gids over emigreren naar Spanje.

Wat u in de som moet zetten

In dezelfde jaarlijkse rekensom horen:

• Spaanse niet-ingezetenenbelasting via Modelo 210, jaarlijks en per eigenaar
• IBI aan de gemeente, jaarlijks
• eventueel Spaanse vermogensbelasting
• box 3 in Nederland
• VvE-bijdragen, verzekering, onderhoud en de vaste lasten van nutsvoorzieningen

Plus, eenmalig bij de aankoop, de kosten koper, en die zijn in Spanje geen afrondingsverschil. Wie nog moet kopen, vindt de stappen in de gids over een huis kopen in Spanje.

Veelgestelde vragen

Betaal ik Spaanse belasting als de woning leegstaat?

Ja. Spanje veronderstelt voor een woning die u ter beschikking staat een fictief gebruiksvoordeel, afgeleid van de kadastrale waarde, en belast dat via Modelo 210. Of u er twee weken was of helemaal niet, maakt niet uit. De aangifte is jaarlijks en komt niet vanzelf op u af: er valt geen aanslag op de mat en er volgt geen herinnering.

Wat is Modelo 210?

Het formulier waarmee de Spaanse inkomstenbelasting voor niet-ingezetenen, de IRNR, wordt aangegeven. Het dekt zowel het fictieve gebruiksvoordeel van een woning die u zelf gebruikt als werkelijke huurinkomsten. De instantie is de landelijke Agencia Tributaria, niet de regio, en de aangifte hangt aan de persoon: elke mede-eigenaar dient zijn eigen aandeel in.

Valt mijn Spaanse woning in box 3, en betaal ik dan dubbel?

Ja, zij valt in box 3: een tweede woning in het buitenland is geen eigen woning in de zin van box 1 en komt dus bij het vermogen terecht. Het volle bedrag betaalt u niet tweemaal. Het belastingverdrag met Spanje kent voor inkomsten uit onroerende zaken een eigen regel, en de voorkoming van dubbele belasting loopt juist via die Nederlandse aangifte.

Moeten mijn partner en ik samen aangifte doen in Spanje?

Nee, een gezamenlijke aangifte bestaat in Spanje niet. Modelo 210 hangt aan de persoon, dus elke mede-eigenaar geeft zijn eigen aandeel aan. Een echtpaar dat de woning ieder voor de helft bezit, dient twee aangiften in, elk met een eigen NIE-nummer. Bij meer mede-eigenaren of meer woningen vermenigvuldigt dat zich.

Wat is de 3 %-inhouding bij verkoop?

Verkoopt een niet-ingezetene Spaans vastgoed, dan houdt de koper wettelijk 3 % van de koopsom in en draagt die af aan de Spaanse fiscus, als voorheffing op de winstbelasting van de verkoper. Het is geen heffing maar een voorschot. Ligt de werkelijke belasting lager, dan wordt het verschil op verzoek terugbetaald, mits uw Spaanse aangiften op orde zijn.

Wat als ik de Spaanse aangifte jarenlang niet heb gedaan?

Laat het door een gestor of belastingadviseur in Spanje beoordelen en geef uit uzelf alsnog aan. Dat wordt in de regel duidelijk milder behandeld dan gevonden worden: bij verzuim lopen de toeslagen met de duur op, plus rente, en de aanslagtermijn sluit niet snel. Bij een verkoop of een nalatenschap komt het hoe dan ook boven tafel.